Histerosalpingografi (HSG), halk arasında rahim filmi olarak bilinen, rahim (uterus) ve tüplerin (fallop tüpleri) yapısal durumunu incelemek için yapılan bir radyolojik görüntüleme yöntemidir. Kadınlarda infertilite (kısırlık) araştırmasının en temel aşamalarından biridir. Bu işlem sayesinde hem rahim iç boşluğunda doğuştan veya sonradan oluşmuş bir anormallik olup olmadığı hem de tüplerin açık veya tıkalı olup olmadığı net bir şekilde değerlendirilebilir.

Genellikle adet bitiminden sonraki birkaç gün içinde, adet döngüsünün 7. ile 12. günleri arasında çekilir. Bu dönemde rahim iç tabakası ince olduğu için hem görüntü daha net olur hem de olası gebelik ihtimali ortadan kalkmış olur.

HSG Nasıl Yapılır?

İşlem, jinekolojik muayene pozisyonunda gerçekleştirilir ve genellikle 5-10 dakika kadar sürer.

1. Öncelikle rahim ağzı steril solüsyonla temizlenir.

2. İnce bir kateter yardımıyla rahim içine radyolojik kontrast madde verilir.

3. Bu madde, rahim içini ve tüpleri doldururken, X-ray cihazı (floroskopi) ile canlı olarak görüntü alınır.

4. Eğer tüpler açık ise verilen ilaç karın içerisine doğru yayılır; eğer tıkalıysa kontrast madde tüp içinde birikerek tıkanıklığın yeri saptanır.

İşlem sırasında bazı hastalar adet sancısına benzer hafif bir ağrı hissedebilir. Ancak bu ağrı genellikle kısa sürer. Ağrı eşiği düşük olan veya jinekolojik muayenede zorluk yaşayan kişilerde işlem hafif sedasyon veya genel anestezi altında da yapılabilir.

HSG Neden Yapılır?

Histerosalpingografi, infertilite araştırmalarında önemli bir tanı aracıdır.
Aşağıdaki durumlarda HSG çekilmesi önerilir:

• Uzun süredir korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması

• Daha önce geçirilmiş karın içi veya jinekolojik enfeksiyon öyküsü

• Dış gebelik geçmişi

• Tekrarlayan düşükler

• Rahim içi yapışıklık veya doğumsal rahim anomalilerinin araştırılması

Rahim Filmi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşlem sonrasında hastalar genellikle aynı gün normal yaşamlarına dönebilirler.
Ancak bazı kişilerde birkaç saat süren hafif kramp veya lekelenme tarzında vajinal kanama görülebilir.
HSG sonrası aşağıdaki belirtiler gelişirse mutlaka hekime başvurulmalıdır:

• Şiddetli karın ağrısı

• Yüksek ateş

• Kötü kokulu vajinal akıntı

Bazı çalışmalarda, rahim filmi çekildikten sonraki aylarda gebelik oranlarında artış gözlenmiştir. Bunun nedeni, kontrast maddenin tüplerdeki küçük yapışıklıkları açarak doğal bir “temizlenme etkisi” oluşturmasıdır.

Sonuç

Histerosalpingografi (HSG), kadınlarda doğurganlığı etkileyebilecek anatomik problemlerin tespitinde oldukça değerli bir tanı yöntemidir. Uygulaması kısa sürelidir, doğru ellerde güvenli bir işlemdir ve sonraki tedavi planlamasında hekime yol gösterici bilgiler sağlar.