İnfertilite, düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumudur. 35 yaş altındaki kadınlarda 1 yıl, 35 yaş üzerindekilerde ise 6 ay düzenli ilişkiye rağmen gebelik gerçekleşmezse kısırlık (infertilite) tanısı konur. Her gebe kalmak isteyen 10 çiftten yaklaşık 1’inde infertilite görülmektedir.

Kısırlık, yalnızca kadına veya erkeğe bağlı olabileceği gibi, her ikisinden kaynaklanabilir. Bazen ise herhangi bir sebep bulunamayabilir; buna açıklanamayan infertilite denir.

Erken Değerlendirme Gerektiren Durumlar

Bazı durumlarda, yukarıda belirtilen süreleri beklemeksizin infertilite uzmanına başvurmak gerekir. Bunlar şunlardır:

• Oligo-amenore: İki adet dönemi arasındaki sürenin 35 günden uzun olması.

• Geçirilmiş pelvik enfeksiyon: Over, tüp ve rahim dokusunu etkileyen iltihabi durumlar.

• Pelvik cerrahi öyküsü: Karın içi ameliyatlar veya rüptüre apandisit gibi operasyonlar.

• Dış gebelik öyküsü: Daha önce yaşanan ektopik gebelikler.

• Ailede erken menopoz öyküsü

İnfertilite Nedenleri

Kısırlık nedenleri genel olarak altı başlıkta toplanabilir:

1. İleri kadın yaşı ve azalmış yumurta rezervi (over rezervi): Kadın yaşı arttıkça hem yumurta sayısı hem de kalitesi azalır.

2. Ovulatuar problemler: Yumurtlama bozuklukları, Polikistik Over Sendromu (PKOS) gibi durumlar.

3. Tubal faktör: Tüplerin tıkalı veya hasarlı olması.

4. Uterin faktör: Rahim yapısal anormallikleri veya miyomlar.

5. Açıklanamayan faktör: Hiçbir neden bulunamayan infertilite.

6. Erkek faktörü: Sperm sayısı, hareketliliği veya şekil bozuklukları.

İnfertilite Tanısı ve Testleri

Kısırlığın belirlenmesi için hem kadın hem de erkek detaylı şekilde değerlendirilir. Yaygın olarak uygulanan testler şunlardır:

• Semen analizi: Erkekteki sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi incelenir.

• Yumurtlama ve yumurta rezervi testleri: Kadının ovulasyon durumu ve over rezervi değerlendirilir.

• Histerosalpingografi (HSG): Rahim filmi ile tüplerin açık olup olmadığı kontrol edilir.

İnfertilite Belirtileri

Kısırlığın en yaygın belirtileri şunlardır:

• Adet düzensizliği veya bazı aylar hiç adet görmeme

• Adet döneminde şiddetli ağrı veya sancı

• Anormal ve şiddetli adet kanamaları

• Gebelik yokken göğüslerden süt gelmesi (galaktore)

• Aşırı kilo problemi veya hızlı kilo değişimleri

• Hormonal bozukluklara bağlı tüylenme ve akne

• Erkeklerde sertleşme ve boşalma problemleri

• Testislerde ağrı veya şişlik

Bu belirtilerden biri veya birkaçı mevcutsa, gecikmeden uzman bir infertilite hekimine başvurmak önemlidir. Erken tanı ve tedavi gebelik şansını artırır.