Tüp tıkanıklığı, genellikle daha önce geçirilmiş bazı enfeksiyonlar, ameliyatlar veya pelvik hastalıkların sonucu olarak gelişir.
En sık görülen nedenler arasında:

• Geçirilmiş pelvik enfeksiyonlar (özellikle klamidya ve gonore gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar),

• Endometriozis (çikolata kisti),

• Geçirilmiş dış gebelik (ektopik gebelik),

• Karın içi ameliyatlar (özellikle apandisit veya sezaryen sonrası gelişen yapışıklıklar),

• Tüberküloz (genital tüberküloz),
  gibi durumlar yer alır.
  Bu nedenler, tüplerin uç kısımlarında ya da rahimle birleştiği bölgede tıkanıklığa yol açabilir.

Belirtiler ve Tanı Yöntemleri

Tüp tıkanıklığı olan kadınların büyük bir kısmında herhangi bir belirti görülmez. Genellikle düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumunda yapılan araştırmalar sonucunda teşhis konur.
Tanıda en sık kullanılan yöntem histerosalpingografi (HSG) yani halk arasında bilinen adıyla “ilaçlı rahim filmi”dir. HSG’de tüplerin açıklığı özel bir kontrast madde yardımıyla değerlendirilir.
Bazen tüpler aslında açık olmasına rağmen kas spazmı veya mukus tıkaçları nedeniyle geçici bir tıkanıklık izlenebilir. Bu durumda selektif salpingografi adı verilen, tüp içerisine ince bir kanül yerleştirilerek yapılan ileri bir görüntüleme yöntemi kullanılabilir.
Eğer HSG sonucunda tıkanıklık saptanırsa, kesin tanı ve gerekirse cerrahi müdahale için laparoskopi (kapalı ameliyat yöntemi) uygulanabilir.

Tüp Tıkanıklığında Tedavi Yöntemleri

Tedavi yaklaşımı, tıkanıklığın yeri, derecesi ve kadının yaşı gibi faktörlere göre değişiklik gösterir.
Bazı durumlarda cerrahi yöntemlerle tüplerin açılması mümkün olabilir. Ancak özellikle her iki tüpün tamamen tıkalı olduğu veya tüplerin içinde sıvı biriktiği (hidrosalpinks) vakalarda en etkili tedavi yöntemi tüp bebek (IVF) uygulamasıdır.

Tüp bebek tedavisinden önce, tüplerin içinde sıvı birikimi varsa, bu sıvının rahme akarak embriyonun tutunmasını olumsuz etkilememesi için tüplerin kapatılması veya alınması önerilir. Bu işlem, gebelik şansını belirgin şekilde artırır.

Tüp Tıkanıklığında Başarı Şansını Artırmak

Tüp bebek tedavisinde başarı, yaş, yumurta rezervi, genel sağlık durumu ve embriyo kalitesi gibi faktörlere bağlıdır. Erken tanı ve uygun tedavi planlaması, hem gebelik oranlarını hem de sağlıklı bir gebelik sürecini olumlu yönde etkiler.
Bu nedenle düzenli kontroller, doğru merkez seçimi ve uzman bir ekip tarafından takip edilmek büyük önem taşır.